Mae dysgu yn allweddol i fywyd, gwaith a chymdeithas. Gall helpu pobl i ddod o hyd i waith, brofi cynnydd yn eu gyrfa neu ei newid, cefnogi iechyd a llesiant, hyrwyddo integreiddio cymdeithasol a llawer mwy o fanteision eraill. Dim ond cynyddu mewn pwysigrwydd y bydd dysgu gydol oes wrth i boblogaeth y Deyrnas Gyfunol heneiddio, i bobl gael oes hwy yn y gwaith ac i’n heconomi a’n cymdeithas newid.
Ers 1996, mae’r Sefydliad Dysgu a Gwaith wedi bod yn cynnal yr Arolwg Cyfranogiad Oedolion mewn Dysgu bron yn flynyddol. Mae’r arolwg yn cynnig trosolwg unigryw o lefel y cyfranogiad mewn dysgu gan oedolion, gyda manylion manwl am bwy sy’n cymryd rhan a phwy nad ydynt.
Flwyddyn ar ôl blwyddyn mae’r arolwg yn dod o hyd i anghyfartaledd amlwg a pharhaol, gyda rhai grwpiau yn fwy tebygol o ddysgu yn oedolion nag eraill. Dynododd arolwg 2023 hefyd y gall y gwahaniaethau rhwng rhanbarthau daearyddol fod yn cynyddu. Gan fod polisïau a chyllido polisïau dysgu yn cael eu datganoli, mae’n bwysig deall patrymau cyfranogi yn well ar lefel genedlaethol a rhanbarthol.
Gall gwahaniaethau daearyddol yng nghyfranogiad oedolion mewn dysgu gael eu hesbonio trwy wahaniaethau demograffig, mewn geiriau eraill, pwy sy’n byw yn y genedl neu ranbarth dan sylw. Ond gall ffactorau eraill, fel ymyraethau polisi hefyd arwain at y gwahaniaethau hyn. Mae’r adroddiad hwn yn rhoi golwg ar gyfranogiad oedolion mewn dysgu yng Nghymru.
Yng Nghymru, dywedodd tua dau o bob pump o oedolion (41 y cant) eu bod wedi dysgu yn ystod y tair blynedd ddiwethaf, sydd yn sylweddol is na’r cyfartaledd yn Lloegr. Cymru sydd â’r gyfradd isaf o ran cyfranogiad mewn dysgu o holl genhedloedd a rhanbarthau’r Deyrnas Gyfunol. Ond, dim ond yn ystadegol arwyddocaol is na chwech o’r rhanbarthau eraill oedd y gyfran o ddysgwyr cyfredol neu ddiweddar: Llundain Fwyaf (64 y cant), Gogledd Orllewin Lloegr (52 y cant), Dwyrain Canolbarth Lloegr (52 y cant), Gorllewin Canolbarth Lloegr (51 y cant) De Ddwyrain Lloegr (48 y cant) a De Orllewin Lloegr (48 y cant).
