Traddodwyd darlith Raymond Williams eleni gan gyn-fyfyriwr a graddedig er anrhydedd y Brifysgol Agored Dr Sabrina Cohen-Hatton.

I nodi’r Wythnos Addysg Oeddolion yng Nghymru, rwy’n bwrw golwg ar y ngwaith gyda Gweithdy DOVE, profiad grymus a drawsnewidiodd f

Ar ôl cael ei gwneud yn ddigartref yn 15 oed, brwydrodd Sabrina yn erbyn rhagfarn a rhagdybiaethau, a daeth yn ddiffoddwr tân dair blynedd yn ddiweddarach. Yna aeth ymlaen i astudio am radd gyda’r Brifysgol Agored, cyn ennill ei doethuriaeth ym Mhrifysgol Caerdydd.

Fel Prif Swyddog Tân yng Ngwasanaeth ac Achub Gorllewin Sussex, mae hi bellach yn un o ddiffoddwyr tân hynaf y DU, yn ogystal â bod yn seicolegydd ac yn awdur sawl llyfr.

Yn siarad yn Eglwys Norwyaidd Caerdydd, trafododd Sabrina sut y mae tlodi’n effeithio ar iechyd a lles, sut y gall rhagdybiaethau bennu’r dyfodol i lawer, a sut y gall addysg ddod yn arf yn erbyn gwrth-tlodi. Gan dynnu ar ei phrofiad ei hun o draw-effaith addygs, rhoddodd Sabrina glod i waith y Brifysgol Agored, Prifysgol Caerdydd, a’r Big Issue, y cylchgrawn a werthodd ar un adeg yng Nghasnewydd, ac y mae hi bellach yn llysgennad iddo.

Mae’r ddarlith hon yn ddigwyddiad blynyddol i gofio bywyd Raymond Williams, un o feddylwyr cymdeithasol mwyaf Cymru ac Ewrop. Fe’i trefnir gan Sefydliad Dysgu a Gwaith, a’i chefnogir gan y Brifysgol Agored yng Nghymru.

Ar ôl ei sgwrs, ymunodd y Gweinidog Addysg Bellach ac Uwch, Vikki Howells AS â Sabrina ar gyfer sesiwn holi ac ateb.

Dywedodd y Gweinidog:

“Roedd yn fraint bod yn rhan o Ddarlith Goffa Raymond Williams eleni. Mae taith eithriadol Dr Sabrina Cohen-Hatton o ddigartrefedd yng Nghasnewydd i Brif Swyddog Tân yn dangos yn gryf sut mae addysg yn llwybr gwirioneddol allan o dlodi. Fel Gweinidog dros Addysg Bellach ac Uwch, rwyf wedi ymrwymo i adeiladu system addysg sy’n cyrraedd pawb, yn enwedig y rhai sy’n wynebu’r heriau mwyaf. Credai Raymond Williams fod addysg yn creu gobaith – mae stori Dr Cohen-Hatton yn profi pam mae hyn yn bwysig”.

Dywedodd Dr Sabrina Cohen-Hatton:

“Credai Raymond Williams y gall addysg fod yn arf i helpu pobl allan o dlodi, sydd yn rhywbeth y gallaf ei dystio. Un o’r heriau mwyaf yw sut mae eraill yn ein gweld ni, a sut rydym ni’n ein gweld ni ein hunain. Byddwn yn aml yn dweud wrthym ni ein hunain na allwn ni ei wneud, a dyna pam ei bod hi mor hanfodol ein bod ni’n parhau i gael gwared ar rwystrau anweledig sy’n atal pobl rhag cyrraedd eu potensial.”

Archwiliwch Ddarlithoedd Coffa Raymond Williams yn y gorffennol

Darllen mwy

27 Ebrill 2026

Wythnos Addysg Oedolion

Mae Wythnos Addysgwyr Oedolion yn ymgyrch flynyddol sy’n ysbrydoli oedolion i gymryd cam yn ôl i ddysgu er mwyn gwella eu hyder a’u lles, newid gyrfaoedd a symud ymlaen yn y gwaith, darganfod hobïau newydd a chysylltu â phobl eraill neu i geisio cyngor ac arweiniad ar y llwybrau presennol sydd ar gael iddynt.

Darllen mwy

23 Mawrth 2026

Gwobr am gyfraniad eithriadol i ddysgu gydol oes i AS sy’n ymddeol

Mae adroddiad newydd gan y Sefydliad Dysgu a Gwaith yn dadlau y dylai Cymru osod uchelgais dewr i o leiaf dri chwarter pobl oedran gweithio i fod mewn gwaith, gan gau’r bwlch cyflogaeth gyda gweddill y Deyrnas Unedig. Dywed yr adroddiad y byddai hyn yn hybu economi Cymru gan £1.4 biliwn ac yn arbed hyd at £500 miliwn y flwyddyn i drethdalwyr.

Darllen mwy

18 Mawrth 2026

Cyfnod heriol? Amser am gwricwlwm heriol.

Mae addysg ôl-16 yng Nghymru yn mynd drwy gyfnod o arloesi a newid.

Darllen mwy

14 Ionawr 2026

Partneriaethau Dysgu Oedolion yng Nghymru

Mae Dysgu Oedolion yn y Gymuned (ACL) yn darparu cyfleoedd dysgu hyblyg i oedolion a theuluoedd, a gyflwynir mewn lleoliadau yn y gymuned i ddiwallu anghenion lleol. Mae Partneriaeth Dysgu Oedolion ym mhob ardal Awdurdod Lleol ac arweinyddiaeth ar gyfer dysgu oedolion yn y gymuned ym mhob Awdurdod Lleol a Sefydliad Addysg Bellach.

Darllen mwy

13 Ionawr 2026

Gwobrau Ysbrydoli! Addysg Oedolion

Mae enwebiadau wedi agor gyfer Gwobrau Ysbrydoli! Addysg Oedolion 2026 Caiff y gwobrau blynyddol eu trefnu gan y Sefydliad Dysgu a Gwaith mewn partneriaeth gyda Llywodraeth Cymru a maent yn dathlu llwyddiannau eithriadol unigolion a phrosiectau cymunedol yng Nghymru sy’n dangos angerdd, ymroddiad ac egni rhagorol i’w gwella eu hunain a’u cymuned drwy ddysgu gydol oes.

Darllen mwy

1 Ionawr 2026

Gwobrau Ysbrydoli! Tiwtoriaid

Mae Gwobrau Ysbrydoli! Tiwtoriaid blynyddol yn dathlu gwaith tiwtoriaid a mentoriaid wrth gefnogi dysgu gydol oes ledled Cymru. Rydym yn gwahodd enwebiadau ar ran unigolion rhagorol y mae eu hymroddiad, gwybodaeth a sgiliau addysgu wedi rhoi’r hyder i oedolion gymryd rhan mewn dysgu a thrawsnewid eu bywydau.

Darllen mwy