Gan adeiladu ar  bapurau gwyrdd a gwyn, VocTech Challenge, mae Ufi VocTech Trust (Ufi) a’r Sefydliad Dysgu a Gwaith wedi datblygu rhaglen o bartneriaethau seiliedig ar le.

Mae’r partneriaethau hyn wedi cynnwys gweithio gyda rhanddeiliaid mewn dinasoedd ar draws y Deyrnas Unedig o’r sectorau addysg, cyflogaeth a sgiliau er mwyn adnabod rhwystrau lleol i gymryd rhan mewn addysg oedolion a datblygu dulliau gweithredu i fynd i’r afael â nhw.

Mae’r blog yma’n cyflwyno rhai o’r themâu a ddaeth I’r amlwg o drafodaethau cynnar gyda rhanddeiliaid o Gasnewydd, ein pedwaredd partneriaeth – a’r olaf – seiliedig ar le. Hyd yma mae Dysgu a Gwaith ac Ufi wedi cynnal dau weithdy ar-lein gyda rhanddeiliaid allweddol o’r awdurdod lleol, y sector addysg oedolion a chyrff elusennol a gwirfoddol yng Nghasnewydd ac yn ehangach yn Ne Cymru.

Mae ein sgyrsiau hyd yma’n awgrymu fod preswylwyr Casnewydd yn wynebu nifer o rwystrau i ymgysylltu mewn dysgu yn cynnwys lefelau isel o sgiliau hanfodol, diffyg cymwysterau ffurfiol a heriau lluosog yn ymwneud â hygyrchedd. Yn ychwanegol, mae preswylwyr yn tueddu i fod â diffyg ymwybyddiaeth o’r cyfleoedd presennol a allai eu galluogi i oresgyn y rhwystrau hyn. Awgrymodd rhanddeiliaid hefyd y gallai agosatrwydd Casnewydd at Gaerdydd olygu fod Casnewydd yn colli cyfleoedd i’r brifddinas.

Y ddarpariaeth bresennol

Er yr heriau hyn, soniodd rhanddeiliaid am nifer o gyfleoedd a allai alluogi preswylwyr i adeiladu sgiliau a phrofiad ar gyfer dysgu neu gyflogaeth yn y dyfodol:

  • Cyfleoedd yn y sector addysg oedolion a sgiliau. Roedd rhanddeiliaid yn cydnabod fod amrywiaeth o gyfleoedd ar gyfer dysgwyr ar wahanol lefelau sgiliau, yn cynnwys prentisiaethau, rhaglen rhifedd Lluosi, darpariaeth a gyllidir gan Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU a champws prifysgol yn y ddinas. Nodwyd fod codi ymwybyddiaeth o’r ddarpariaeth hon a chwalu rhwystrau agweddau a allai fod yn atal ymgysylltu, er enghraifft diffyg hyder a chanfyddiadau ymysg dysgwyr fod y cyfleoedd hyn allan o’u cyrraedd.
  • Arfer da yn y sector gwirfoddol. Dywedwyd fod gan Gasnewydd sector gwirfoddol ffyniannus, a gwelodd rhanddeiliaid y gallai hynny fod yn garreg gamu bosibl i gyflogaeth. Er enghraifft, nododd rhanddeiliaid fod Prifysgol De Cymru yn cydweithio gyda’r sector gwirfoddol i roi cyfleoedd i fyfyrwyr adeiladu sgiliau a phrofiad.
  • Buddsoddiad yn y sector technoleg. Mae sector technoleg twf yng Nghasnewydd a rhanbarth De Cymru yn ehangach, gyda buddsoddiadau diweddar gan gyflogwyr mawr yn cynnwys Airbus a Microsoft. Mae Prifddinas-Ranbarth Caerdydd wedi cynllunio rhaglen ddysgu gyda ffocws ar seibr-ddiogelwch, technoleg feddygol, sero net a thechnoleg cyllid, ac mae academi seibr-ddiogelwch yng nghampws Casnewydd Prifysgol De Cymru. Her a nodwyd gan randdeiliaid yw sut i ddatblygu sgiliau digidol preswylwyr Casnewydd i sicrhau eu bod yn manteisio o’r cyfleoedd hyn.

Cyfleoedd i gydweithio

Yn seiliedig ar y trafodaethau hyn, her glir i Gasnewydd yw helpu dysgwyr i oresgyn rhwystrau i gael mynediad i ddysgu a chyfleoedd datblygu. I fynd i’r afael â’r her hon, awgrymodd rhanddeiliaid y gallai cydweithredu seiliedig ar Gasnewydd ganolbwyntio ar:

  • Defnyddio dulliau cyfathrebu a chodi ymwybyddiaeth i gysylltu dysgwyr gyda chyfleoedd i ddatblygu sgiliau ac ennill profiad gwaith.
  • Llunio cysylltiadau rhwng y sector technoleg a mudiadau gwirfoddol, y sector addysg oedolion a’r awdurdod lleol i ddatblygu’r sgiliau digidol sydd eu hangen ar gyfer swyddi technoleg.
  • Cwmpasu gwaith i egluro ystod cyfleoedd presennol yn y ddinas a’r gefnogaeth y mae gan breswylwyr hawl iddo a fyddai’n eu galluogi i gymryd rhan.

Dros yr ychydig fisoedd nesaf, bydd Ufi a Dysgu a Gwaith yn parhau i weithio’n agos gyda’n partneriaid yng Nghasnewydd. Croesawn ymgyfraniad sefydliadau lleol sy’n gweithio mewn addysg, cyflogaeth a sgiliau ac unrhyw adborth yn ein trafodaethau hyd yma.

Cymryd rhan

I gymryd rhan, anfonwch e-bost uniongyrchol atom i

[email protected]

22 Mehefin 2026

Addysg oedolion yng Nghymru: Arolwg Cyfranogiad Aelodau mewn Dysgu 2025

Mae’r Sefydliad Dysgu a Gwaith wedi cyhoeddi ei Arolwg Cyfranogiad Oedolion mewn Dysgu yn flynyddol am bron 30 mlynedd. Fel yr arolwg hynaf o’i fath, mae’n sefyll allan fel yr adroddiad diffiniol ar bwy sy’n dysgu ar draws y Deyrnas Unedig, sut maent yn dysgu a’r hyn sy’n eu cymell. Mae’n defnyddio diffiniad eang o ddysgu, yn cynnwys dysgu ffurfiol, heb fod yn ffurfiol ac anffurfiol, yn hytrach na dim ond cyfleoedd addysgol a gynigir yn gyhoeddus ar gyfer oedolion. Yn 2025 fe wnaethom ychwanegu ein sampl arolwg yng Nghymru yn benodol i 800 aelod. Mae’r set data estynedig yma yn ein galluogi i gymryd golwg agosach ar y llwyddiannau unigryw a’r heriau neilltuol sy’n wynebu dysgwyr yng Nghymru, gan gynnig pwynt cymharu amhrisiadwy gyda gweddill y Deyrnas Unedig.

Darllen mwy

22 Mehefin 2026

Mwy o oedolion yng Nghymru yn dysgu ond a ydym yn cyrraedd y rhai sydd fwyaf ei angen?

Mae arolwg diweddaraf y Sefydliad Dysgu a Gwaith ar Gyfranogiad Oedolion mewn Dysgu yn dweud stori gadarnhaol am fwy yn cymryd rhan yn dysgu ond mae hefyd yn dangos y gallai’r rhai a allai fod yn cael mwyaf o fudd fod yn colli allan. Mae bron hanner yr oedolion yng Nghymru (47%) wedi cymryd rhan mewn dysgu dros y tair blynedd ddiwethaf, cyfradd uwch na chyfartaledd y Deyrnas Unedig (42%) ond daw anghydraddoldeb sylweddol i’r amlwg pan edrychwn ar oedran, demograffeg a statws cyflogaeth. Mae’r diffiniad o ddysgu yn yr arolwg yn fwriadol eang ac yn ymestyn tu hwnt i gyfleoedd a gyllidir gan y llywodraeth neu gyflogwyr i gynnwys dysgu anffurfiol a hunangyfeiriedig.

Darllen mwy

27 Ebrill 2026

Wythnos Addysg Oedolion

Mae Wythnos Addysgwyr Oedolion yn ymgyrch flynyddol sy’n ysbrydoli oedolion i gymryd cam yn ôl i ddysgu er mwyn gwella eu hyder a’u lles, newid gyrfaoedd a symud ymlaen yn y gwaith, darganfod hobïau newydd a chysylltu â phobl eraill neu i geisio cyngor ac arweiniad ar y llwybrau presennol sydd ar gael iddynt.

Darllen mwy

23 Mawrth 2026

Gwobr am gyfraniad eithriadol i ddysgu gydol oes i AS sy’n ymddeol

Mae adroddiad newydd gan y Sefydliad Dysgu a Gwaith yn dadlau y dylai Cymru osod uchelgais dewr i o leiaf dri chwarter pobl oedran gweithio i fod mewn gwaith, gan gau’r bwlch cyflogaeth gyda gweddill y Deyrnas Unedig. Dywed yr adroddiad y byddai hyn yn hybu economi Cymru gan £1.4 biliwn ac yn arbed hyd at £500 miliwn y flwyddyn i drethdalwyr.

Darllen mwy

18 Mawrth 2026

Cyfnod heriol? Amser am gwricwlwm heriol.

Mae addysg ôl-16 yng Nghymru yn mynd drwy gyfnod o arloesi a newid.

Darllen mwy

14 Ionawr 2026

Partneriaethau Dysgu Oedolion yng Nghymru

Mae Dysgu Oedolion yn y Gymuned (ACL) yn darparu cyfleoedd dysgu hyblyg i oedolion a theuluoedd, a gyflwynir mewn lleoliadau yn y gymuned i ddiwallu anghenion lleol. Mae Partneriaeth Dysgu Oedolion ym mhob ardal Awdurdod Lleol ac arweinyddiaeth ar gyfer dysgu oedolion yn y gymuned ym mhob Awdurdod Lleol a Sefydliad Addysg Bellach.

Darllen mwy

13 Ionawr 2026

Gwobrau Ysbrydoli! Addysg Oedolion

Mae enwebiadau wedi agor gyfer Gwobrau Ysbrydoli! Addysg Oedolion 2026 Caiff y gwobrau blynyddol eu trefnu gan y Sefydliad Dysgu a Gwaith mewn partneriaeth gyda Llywodraeth Cymru a maent yn dathlu llwyddiannau eithriadol unigolion a phrosiectau cymunedol yng Nghymru sy’n dangos angerdd, ymroddiad ac egni rhagorol i’w gwella eu hunain a’u cymuned drwy ddysgu gydol oes.

Darllen mwy