Michelle Kerswell, Rheolwr Cwricwlwm, Addysg Oedolion Cymru

Mewn byd sy’n aml yn cael ei ddifetha gan wrthdaro ac anghytgord, ni ellir gorbwysleisio arwyddocâd addysg heddwch. Mae pa mor bwysig yw hyn yn ymestyn i fyd yr oedolyn. Mae’r angen am addysg heddwch mewn addysg oedolion wedi dod yn fwyfwy amlwg wrth i gymdeithasau fynd i’r afael â heriau byd-eang, cymhleth. Mae’r blog hwn yn ymchwilio i’r rhesymau pam mae addysg heddwch yn anghenraid i oedolion sy’n dysgu, a sut y gall feithrin newid cadarnhaol ar lefelau personol, rhyngbersonol a chymdeithasol.

Diffinio Addysg Heddwch

Mae addysg heddwch yn cwmpasu ystod eang o gysyniadau sydd wedi’u hanelu at feithrin dealltwriaeth, goddefgarwch a’r sgiliau sydd eu hangen i ddatrys gwrthdaro. Mae’n annog unigolion i feddwl yn feirniadol, cyfathrebu empathig, a datrys problemau ar y cyd. Er ei fod yn aml yn cael ei gyflwyno mewn ysgolion, mae ei ymgorffori mewn addysg oedolion yr un mor hanfodol.

Hyrwyddo Twf Personol a Lles

Mae oedolion sy’n dysgu yn dod ag ystod amrywiol o brofiadau, credoau a gwerthoedd i’r amgylchedd dysgu. Mae addysg heddwch yn darparu llwyfan i’r unigolion hyn fynd i’r afael â rhagfarnau, syniadau rhagdybiedig, a stereoteipiau a allai fod ganddynt. Trwy ymarferion myfyriol a deialog agored, gall dysgwyr archwilio eu rhagfarnau personol a’u herio mewn awyrgylch diogel a chefnogol. Mae’r broses hon nid yn unig yn meithrin twf personol ac unigolion iach, hyderus, ond hefyd yn cyfrannu at well lles meddyliol ac emosiynol.

Gwella Perthnasoedd Rhyngbersonol

Mewn byd sy’n cael ei nodweddu fwyfwy gan gyfathrebu digidol cyflym, nid yw sgiliau rhyngbersonol cryf erioed wedi bod yn fwy hanfodol. Mae addysg heddwch yn rhoi’r offer i ddysgwyr sy’n oedolion lywio gwahaniaethau ac anghytundebau yn adeiladol. Mae meithrin sgiliau gwrando gweithredol, empathi a datrys gwrthdaro yn hwyluso perthnasoedd iachach mewn meysydd personol a phroffesiynol. Wrth i oedolion ddysgu cyfathrebu’n effeithiol a mynd i’r afael â gwrthdaro heb droi at ymddygiad ymosodol, maent yn cyfrannu at adeiladu cymdeithas fwy cytûn.

Grymuso Newid Cymdeithasol Cadarnhaol

Pan fydd oedolion yn cymryd rhan mewn addysg heddwch, maent yn dod yn gatalyddion ar gyfer newid cymdeithasol cadarnhaol. Gyda dealltwriaeth ddyfnach o wreiddiau gwrthdaro, effeithiau trais, a mecanweithiau cymod, mae dysgwyr mewn gwell sefyllfa i eirioli heddwch a chydlyniant yn eu cymunedau, a thu hwnt. Gallant ymuno ag ymdrechion i fynd i’r afael ag anghydraddoldebau systemig, hyrwyddo cyfiawnder cymdeithasol, ac ysgogi newid ar raddfa fwy.

Llywio Heriau Byd-eang

Mae’r 21ain ganrif yn cyflwyno set unigryw o heriau byd-eang, o newid hinsawdd i wahaniaethau economaidd. Mae llawer o’r heriau hyn yn cydblethu’n ddwfn â materion gwrthdaro a diogelwch. Trwy integreiddio addysg heddwch i addysg oedolion, gall cymdeithasau baratoi unigolion i fynd i’r afael â’r heriau hyn gydag empathi, meddwl beirniadol, a datrys problemau arloesol. Gall oedolion sy’n dysgu sy’n hyddysg mewn addysg heddwch gyfrannu at ddatblygu atebion cynaliadwy, sy’n blaenoriaethu lles y bobl a’r blaned.

Meithrin Dinasyddiaeth Weithgar

Mae dinasyddiaeth weithredol yn golygu ymwneud yn gyfrifol yn y broses ddemocrataidd. Mae addysg heddwch yn arfogi oedolion â’r wybodaeth a’r sgiliau sydd eu hangen i lywio tirweddau gwleidyddol cymhleth tra’n dangos parch at safbwyntiau amrywiol. Gall dinasyddion gwybodus sy’n blaenoriaethu heddwch eirioli dros bolisïau sy’n hyrwyddo diplomyddiaeth, cydweithrediad a chydlyniad cymdeithasol.

Mewn byd sy’n aml yn wynebu gwrthdaro ac anghytgord, ni ellir anwybyddu pwysigrwydd addysg heddwch mewn addysg oedolion. Trwy ddarparu fframwaith ar gyfer twf personol, gwell perthnasoedd rhyngbersonol, newid cymdeithasol cadarnhaol, ac ymgysylltu byd-eang effeithiol, mae addysg heddwch yn arfogi dysgwyr sy’n oedolion i fod yn eiriolwyr dros heddwch, ac yn barod i fyw bywydau boddhaus fel aelodau gwerthfawr o gymdeithas. Wrth i gymdeithasau ymdrechu am ddyfodol mwy cytûn, mae integreiddio addysg heddwch i addysg oedolion yn dod i’r amlwg fel anghenraid hanfodol a di-eiriau.

 

25 Medi 2026

Pam fod dysgu gydol oes yn dda i bobl a gweithleoedd

Mae dysgu yn rhywbeth sy’n parhau drwy gydol ein bywyd. P’un ai yw hynny yn ddatblygu sgiliau gwaith, gwella hyder digidol, dysgu gan gydweithwyr neu ymchwilio diddordeb newydd, gall pob profiad dysgu gyfrannu at ein datblygiad personol a phroffesiynol.

Darllen mwy

22 Medi 2026

Datgloi potensial gyda dysgu gydol oes

Wrth i ni ddathlu’r Wythnos Addysg Oedolion, mae’n gyfle i gydnabod na fu dysgu gydol oes erioed yn bwysicach i lwyddiant Gogledd Cymru yn y dyfodol. Nid yw dysgu yn dod i ben pan fyddwn yn ymadael â’r ysgol, coleg neu brifysgol. Yn economi heddiw sy’n esblygu drwy’r amser,  mae datblygu sgiliau newydd ar hyd ein bywydau yn hanfodol i helpu pobl adeiladu eu hyder, addasu i newidiadau, sicrhau cynnydd yn eu gyrfaoedd a manteisio ar gyfleoedd newydd.

Darllen mwy

21 Medi 2026

Wythnos Addysg Oedolion: Rhoi llais dysgwyr wrth ganol dysgu gydol oes

Mae’r Wythnos Addysg Oedolion yn foment genedlaethol i ddathlu grym dysgu gydol oes – ond nid yw dathlu yn ddigon. Os ydym eisiau i fwy o oedolion ddechrau, aros a sicrhau cynnydd mewn dysgu, mae’n rhaid i ni wrando ar yr hyn y mae’r dysgwyr hynny yn ei ddweud wrthym a defnyddio’r wybodaeth honno i lunio polisi, cyllid a darpariaeth.

Darllen mwy

21 Medi 2026

Cryfach gyda’n Gilydd: Partneriaeth Addysg Oedolion Cymru

Mewn tirlun addysgol sy’n newid yn gyflym, ni fu cydweithio erioed yn bwysicach. Mae rhwydwaith Partneriaeth Addysg Oedolion Cymru yn dod ynghyd â darparwyr Dysgu Oedolion yn y Gymuned, y Sefydliad Dysgu a Gwaith, Medr, Estyn, Llywodraeth Cymru a rhanddeiliaid allweddol eraill i gryfhau addysg oedolion drwy bartneriaeth, rhannu arbenigedd ac ymrwymiad i wella parhaus.

Darllen mwy

21 Medi 2026

Amser i ddathlu addysg oedolion fel grym cadarnhaol dros newid trwy Gymru

Mae Wythnos Addysg Oedolion – 21-27 Medi – yn cynnig cyfle amserol i ddathlu unigolion trwy Gymru sydd wedi newid eu bywydau trwy ddysgu ac mae’n annog mwy ohonom i wneud yr un fath.

Darllen mwy

22 Mehefin 2026

Mwy o oedolion yng Nghymru yn dysgu ond a ydym yn cyrraedd y rhai sydd fwyaf ei angen?

Mae arolwg diweddaraf y Sefydliad Dysgu a Gwaith ar Gyfranogiad Oedolion mewn Dysgu yn dweud stori gadarnhaol am fwy yn cymryd rhan yn dysgu ond mae hefyd yn dangos y gallai’r rhai a allai fod yn cael mwyaf o fudd fod yn colli allan. Mae bron hanner yr oedolion yng Nghymru (47%) wedi cymryd rhan mewn dysgu dros y tair blynedd ddiwethaf, cyfradd uwch na chyfartaledd y Deyrnas Unedig (42%) ond daw anghydraddoldeb sylweddol i’r amlwg pan edrychwn ar oedran, demograffeg a statws cyflogaeth. Mae’r diffiniad o ddysgu yn yr arolwg yn fwriadol eang ac yn ymestyn tu hwnt i gyfleoedd a gyllidir gan y llywodraeth neu gyflogwyr i gynnwys dysgu anffurfiol a hunangyfeiriedig.

Darllen mwy

23 Mawrth 2026

Gwobr am gyfraniad eithriadol i ddysgu gydol oes i AS sy’n ymddeol

Mae adroddiad newydd gan y Sefydliad Dysgu a Gwaith yn dadlau y dylai Cymru osod uchelgais dewr i o leiaf dri chwarter pobl oedran gweithio i fod mewn gwaith, gan gau’r bwlch cyflogaeth gyda gweddill y Deyrnas Unedig. Dywed yr adroddiad y byddai hyn yn hybu economi Cymru gan £1.4 biliwn ac yn arbed hyd at £500 miliwn y flwyddyn i drethdalwyr.

Darllen mwy

18 Mawrth 2026

Cyfnod heriol? Amser am gwricwlwm heriol.

Mae addysg ôl-16 yng Nghymru yn mynd drwy gyfnod o arloesi a newid.

Darllen mwy